بی متال زیمنس
بی متال زیمنس (بیمتال): کاربرد، طرز کار و انواع آن
بی متال زیمنس سری 3MU7 یکی از اجزای مهم و ضروری در تجهیزات تابلویی فشار ضعیف است. این قطعه بهمنظور حفاظت از موتورهای الکتریکی و تجهیزات دیگر در برابر جریانهای بیش از حد طراحی شده است. در این مقاله، به توضیح طرز کار بیمتال، ساختمان داخلی آن، انواع مختلف بیمتال و شرکتهای سازنده این قطعه پرداخته و سایر اجزای تجهیزات تابلویی فشار ضعیف را معرفی خواهیم کرد.
طرز کار بی متال زیمنس
بی متال از دو فلز با ضریب انبساط حرارتی متفاوت تشکیل شده است که به یکدیگر متصل شدهاند (معمولاً با جوش یا پرس روی هم). عملکرد بی متال بر اساس تفاوت در ضریب انبساط حرارتی دو فلز است که با افزایش جریان و تولید حرارت، باعث خم شدن آن میشود. این مکانیزم ساده و مؤثر، حفاظت قابلاعتمادی را برای سیستمهای الکتریکی فراهم میکند. زمانی که جریان الکتریکی بیش از حد مجاز از بی متال عبور میکند، دو فلز متصل به هم حرارت میبینند و خم میشوند. این خم شدن، کنتاکت فرمان بیمتال را باز کرده و به بوبین کنتاکتور «فرمان قطع» میدهد؛ در نتیجه کنتاکتور مدار قدرت موتور را قطع میکند و از آسیب به تجهیزات جلوگیری میشود.
مکانیزم عملکرد بیمتال به این صورت است که با افزایش دما، فلز با ضریب انبساط بیشتر، بیشتر از فلز دیگر منبسط میشود و در نتیجه بی متال خم میشود. این خم شدن باعث قطع کنتاکت فرمان و در نهایت فرمان قطع به کنتاکتور میشود.
اجزای رله حرارتی و عملکرد بی متال
رلههای حرارتی از اجزای مختلفی تشکیل شدهاند که هر یک نقش خاصی در عملکرد و حفاظت از سیستمهای الکتریکی دارند. در این بخش به توضیح هر یک از اجزای رله حرارتی و نحوه عملکرد بیمتال میپردازیم.
اجزای بی متال زیمنس
بی متال در رله حرارتی، از دو فلز با ضریب انبساط حرارتی متفاوت تشکیل شده است که به یکدیگر متصل شدهاند. با عبور جریان بیش از حد، این دو فلز حرارت میبینند و خم میشوند. خم شدن بیمتال باعث فعال شدن مکانیزم قطعکننده کنتاکت فرمان میشود.
تیغههای اتصال به کنتاکتور:
- این تیغهها برای نصب مستقیم رله حرارتی زیر کنتاکتور استفاده میشوند و اتصال مکانیکی و الکتریکی محکمی بین این دو ایجاد میکنند.
ترمینالهای اتصال به کابل موتور:
- این ترمینالها برای اتصال کابلهای موتور به رله حرارتی استفاده میشوند. وظیفه اصلی این ترمینالها انتقال جریان از رله به موتور است.
ترمینال مشترک مدار فرمان:
- ترمینال مشترک مدار فرمان برای اتصال به مدار فرمان و کنترل استفاده میشود. این ترمینال نقش کلیدی در انتقال فرمان قطع از رله به بوبین کنتاکتور دارد.
پیچ تنظیم جریان:
- پیچ تنظیم جریان برای تنظیم جریان مجاز عبوری از رله حرارتی استفاده میشود. با تنظیم این پیچ میتوان جریان قطع را مطابق با جریان نامی موتور تنظیم کرد.
ترمینالهای باز و بسته مدار فرمان:
- این ترمینالها (کنتاکت باز NO و بسته NC) برای اتصال به مدار فرمان استفاده میشوند و وضعیت رله (عادی/تریپ) را به مدار کنترل اعلام میکنند.
پیچ تغییر وضعیت:
- این پیچ برای انتخاب حالت ریست دستی یا اتوماتیک رله استفاده میشود.
دکمه برگشت وضعیت:
- دکمه برگشت وضعیت (ریست) برای بازگرداندن رله به حالت اولیه پس از رفع عیب به کار میرود. با فشردن این دکمه، رله به وضعیت عادی باز میگردد و دوباره آماده کار میشود.


عملکرد بی متال در رله حرارتی
بی متال در رله حرارتی نقش اصلی در حفاظت از موتورهای الکتریکی در برابر جریانهای بیش از حد را بر عهده دارد. عملکرد بی متال به این صورت است:
افزایش جریان: زمانی که جریان عبوری از الکتروموتور افزایش مییابد، این جریان از بی متال عبور میکند.
تولید حرارت: افزایش جریان باعث تولید حرارت در بی متال میشود.
انبساط فلزها: دو فلز با ضریب انبساط حرارتی متفاوت در بی متال، به دلیل حرارت تولید شده منبسط میشوند. فلزی که ضریب انبساط بیشتری دارد، بیشتر خم میشود.
خم شدن بی متال: تفاوت در انبساط دو فلز باعث خم شدن بی متال میشود.
قطع کنتاکت فرمان: خم شدن بی متال، مکانیزم قطعکننده رله را فعال میکند و باعث باز شدن کنتاکت مدار فرمان میشود.
قطع مدار قدرت توسط کنتاکتور: با باز شدن کنتاکت فرمان، بوبین کنتاکتور بیبرق شده و کنتاکتور مدار قدرت موتور را قطع میکند؛ در نتیجه موتور از آسیبهای احتمالی ناشی از جریان بیش از حد محفوظ میماند.

ساختمان داخلی بی متال زیمنس
بی متال از اجزای مختلفی تشکیل شده است که هر یک نقش خاصی در عملکرد آن دارند. این اجزا شامل:
دو فلز با ضریب انبساط متفاوت: این دو فلز به یکدیگر متصل شدهاند و تفاوت در انبساط حرارتی آنها اساس عملکرد بی متال است.
کنتاکت فرمان: وظیفه اتصال و قطع مدار فرمان (نه مدار قدرت موتور) را بر عهده دارد.
مکانیزم قطعکننده: این مکانیزم با خم شدن بی متال فعال شده و کنتاکت فرمان را قطع میکند.
محفظه محافظ: برای حفاظت از اجزای داخلی و جلوگیری از آسیبهای خارجی، بی متال در یک محفظه محافظ قرار میگیرد.
انواع بی متال
بی متالها در انواع مختلفی تولید میشوند که هر یک برای کاربردهای خاصی مناسب هستند. برخی از انواع بی متال عبارتند از:
بی متال حرارتی:
- این نوع بی متال بیشتر برای حفاظت از موتورهای الکتریکی در برابر جریانهای بیش از حد استفاده میشود.
بی متال مغناطیسی:
- این نوع بی متال علاوه بر حرارت، به جریانهای مغناطیسی نیز حساس است و در مواقع لزوم سریعتر عمل میکند.
بی متال ترکیبی:
- این نوع بیمتالها قابلیت تشخیص جریانهای اضافه بار و جریانهای کوتاه مدت را دارند و در سیستمهای پیچیدهتر استفاده میشوند.
معرفی مدلهای بیمتال زیمنس سری 3MU7
بیمتال زیمنس سری 3MU7 در مدلهای مختلف با رنج جریانی متفاوت تولید میشود تا نیازهای متنوع موتورهای الکتریکی را پوشش دهد. این مدلها شامل:
- 3MU7110-0FA0: رنج جریانی 1 تا 1.6 آمپر
- 3MU7110-0HA0: رنج جریانی 1.6 تا 2.5 آمپر
- 3MU7110-0JA0: رنج جریانی 2.5 تا 4 آمپر
- 3MU7110-0KA0: رنج جریانی 4 تا 6.3 آمپر
- 3MU7110-0MA0: رنج جریانی 7 تا 10 آمپر
- 3MU7110-0NA0: رنج جریانی 9 تا 13 آمپر
- 3MU7110-0PA0: رنج جریانی 12 تا 18 آمپر
- 3MU7110-0QA0: رنج جریانی 17 تا 25 آمپر
این رلهها برای نصب مستقیم زیر کنتاکتورهای سری 3MT7 طراحی شدهاند، دارای کلاس تریپ ۱۰ هستند و مطابق استانداردهای بینالمللی IEC 60947-4-1 و IEC 60947-5-1 عمل میکنند. انتخاب مدل مناسب باید بر اساس جریان نامی درجشده روی پلاک موتور انجام شود تا این جریان در بازه تنظیم رله قرار بگیرد.
دیگر اجزای تجهیزات تابلویی فشار ضعیف
علاوه بر بیمتال، تجهیزات تابلویی فشار ضعیف شامل اجزای دیگری نیز هستند که هر یک نقش مهمی در عملکرد و حفاظت از سیستمهای الکتریکی ایفا میکنند. برخی از این اجزا عبارتاند از:
کنتاکتور زیمنس:
- برای قطع و وصل کردن جریانهای بالا استفاده میشود و معمولاً در کنار بیمتالها قرار میگیرد.
کلید مینیاتوری زیمنس:
- کلیدهای مینیاتوری قابلریست برای حفاظت مدارهای عمومی در برابر اضافهبار و اتصال کوتاه به کار میروند.
کلید اتوماتیک زیمنس:
- این کلیدها بهمنظور قطع خودکار مدار در مواقع اضطراری و حفاظت از تجهیزات با جریانهای بالاتر استفاده میشوند.
تجهیزات مانیتورینگ و اندازهگیری:
- برای اندازهگیری و نمایش پارامترهای مختلف الکتریکی مانند ولتاژ، جریان و توان استفاده میشوند.
دانلود کاتالوگ بی متال زیمنس
قیمت بی متال زیمنس
بیمتال زیمنس سری SINOVA از جمله محصولات با کیفیت و قابل اطمینان در بازار تجهیزات تابلویی فشار ضعیف است. قیمت این بی متالها بسته به مشخصات فنی و ظرفیتهای مختلف آنها متفاوت است. شرکت درخشش الکتریک، به عنوان وارد کننده معتبر بی متال زیمنس در ایران، این محصولات را با دو سال گارانتی بی قید و شرط ارائه میدهد. این شرکت علاوه بر بی متال، دیگر تجهیزات تابلویی فشار ضعیف زیمنس را نیز با همین شرایط گارانتی عرضه میکند، که نشاندهنده تعهد به کیفیت و رضایت مشتریان است.
سوالات متداول
۱. بیمتال زیمنس چیست و چه کاربردی دارد؟
- بیمتال (رله حرارتی) از دو فلز با ضریب انبساط حرارتی متفاوت تشکیل شده که در صورت عبور جریان بیش از حد مجاز از موتور، خم شده و فرمان قطع را به کنتاکتور میدهد تا از آسیب به موتور جلوگیری شود.
۲. تفاوت بیمتال با کلید حرارتی (MPCB) چیست؟
- بیمتال فقط مدار فرمان کنتاکتور را قطع میکند و بهتنهایی در برابر اتصال کوتاه محافظتی ندارد، به همین دلیل باید همراه با کنتاکتور و یک وسیله حفاظت اتصال کوتاه استفاده شود؛ در حالیکه کلید حرارتی (MPCB) هر دو حفاظت اضافهبار و اتصال کوتاه را بهتنهایی و مستقیماً روی مدار قدرت انجام میدهد.
۳. کلاس تریپ در بیمتال زیمنس به چه معناست؟
- کلاس تریپ (مانند کلاس ۱۰) مطابق استاندارد IEC 60947-4-1، زمان مجاز تحمل جریان راهاندازی موتور پیش از تریپ رله را مشخص میکند؛ سری 3MU7 زیمنس با کلاس ۱۰ عرضه میشود.
۴. بیمتال زیمنس 3MU7 با کدام کنتاکتور سازگار است؟
- این سری برای نصب مستقیم زیر کنتاکتورهای سری 3MT7 زیمنس طراحی شده است.
۵. چگونه مدل مناسب بیمتال را برای موتور خود انتخاب کنیم؟
- باید جریان نامی درجشده روی پلاک موتور را در نظر گرفت و مدلی از سری 3MU7 را انتخاب کرد که این جریان در بازه تنظیم آن (مثلاً 9 تا 13 آمپر) قرار بگیرد.
۶. آیا بیمتال زیمنس درخشش الکتریک اصل و دارای گارانتی است؟
- بله، این محصولات از طریق واردات رسمی برند زیمنس تأمین میشوند و با دو سال گارانتی بیقید و شرط عرضه میشوند.
| بی متال زیمنس (رله حرارتی) | |||
| ردیف | مدل | مشخصات فنی | قیمت |
| 1 | 3MU7110-0FA0 | بی متال 1A-1.6A | تماس بگیرید |
| 2 | 3MU7110-0HA0 | بی متال 1.6A-2.5A | تماس بگیرید |
| 3 | 3MU7110-0JA0 | بی متال 2.5A-4A | تماس بگیرید |
| 4 | 3MU7110-0KA0 | بی متال 4A-6.3A | تماس بگیرید |
| 5 | 3MU7110-0MA0 | بی متال 7A-10A | تماس بگیرید |
| 6 | 3MU7110-0NA0 | بی متال 9A-13A | تماس بگیرید |
| 7 | 3MU7110-0PA0 | بی متال 12A-18A | تماس بگیرید |
| 8 | 3MU7110-0QA0 | بی متال 17A-25A | تماس بگیرید |
